| SHUKNIKI Kichwashimi wiñaykawsay |
ISHKAYNIKI Shimi uyarik kancha |
KIMSANIKI Shimikancha |
||
| CHUSKUNIKI Shimikukancha |
kawsaypura | PICHKANIKI YuyayAwariy |
1.1. Kallari Malli Yachaykuna: Kawsaypurata Awachikuy.
Pichincha marka, Cayambe Kitipimi Ishkay Shimipi Kawsaypura Yachanaka wacharishka kan. Chusku chunka wata washapi, Dolores Cacuango mamaka millay amukunamanta kishpirina muskuyta, munaytapashmi charirka. Punasuyu, Antisuyu kawsaykunaman paypak wiñaykawsay yuyaykunamanta sumak malli yachaykuna wacharishpak kashka.
Ecuador Mamallaktapa wayra rimay Yachana Wasikunata Punasuyupi taripanchik, Leonidas Proaño Iñikamak pushashka kashkata. Misión Andina runa tantanakuykunata shinchishpak yanapashka kashka, chaymanta runakunaka yachakuykunaman yaykuyta ashtawan ushashkakuna kashka.

|
Autora: Lic. M. Mercedes Males R. |
A mi Madrecita | Madre Querida |
| A mi ser Amado | A mi madrecita querida | |
| Buscando Libertad | Amada Naturaleza | |
| A mi gran Amiga | Loor a la Tierra | |
| Creciendo el amor | Reina | |
| Mujer | Te vas | |
| Laguna de San Pablo | ||
Ñuka shutimi kapan Maria Mercedes Males Ramirez, ishkay chunka sukta puncha kapak killa 1968 watapi wacharishakami kani. Atuntaqui kitilli Antonio Ante kiti, Imbabura markamantami kani; ñukaka Pontificia Universidad Católica del Ecuador-Ibarra Hatun Yachana wasipimi yachakushpa katirkani, Licenciada Educación Básicapi Yachikmi kani, shinallatak Lingüista Kichwapashmi kani, kunanllatak llamkashpami kawsani. Ñuka taytakunami karka: José Rafael Males Maigua María Rosa Ramirez Córdova Kinkuchi kichwa ayllu llaktamantami karka. Ñukaka ña sawarishka mi kani, ñuka kusapa shutimi kan Fabian Maldonado shinapash ña kimsa churi, ushikunata charipani: kallaripika ñuka churi Alvaro, payka ña kimsa chunka chusku watatami charin, shinallatak, ñuka ushi Olguita ña ishkay chunka sukta watayukmi kan, ñuka ushi Johanitaka ña ishkay chunka shuk watayukmi, shinapash kunanpika kimsa ñitu wawakunata charini: Lenin, Mayalen Keisykupash.
Kay arawikillkapika kimsa wawkintak kuchikukunapak wiñaykawsaymantami rimashun. Yaya mamawan kawsakushpami chikanyanata mashkankuna, chikanyashpa kawsanapakka kikin wasitami charina mutsurin, chaymantami shukniku kuchikuka ukshawan wasichin, katik kuchikuka chanchawan wasichin, puchukay kuchikuka rumiyashka tikawan wasichin...